May-June 2017, Volume 6, Issue 2 DOI: 10.21859/jne-06029 The Effect of an Integrated Group Education Program on Quality of Life, Anxiety and Depression of Family
Members of Patients Living with Heart Failure

Vida Sadeghzadeh 1,*, Pouran Raeissi 2

Instructor, Nursing Department, Nursing and Midwifery Faculty, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran
Associate Professor, Department of Health Services Management, School of Health Services
Management and Medical Information Science, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
* Corresponding author: Vida Sadeghzadeh, Instructor, Nursing Department, Nursing and Midwifery Faculty, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran. E-mail: vidasadegzadeh@gmail.com

Received: 29 Nov 2016 Accepted: 17 Jul 2017
Abstract
Introduction: Improvement of the quality of life is one of the main objectives of treatment in patients with heart failure. This study aimed at examining the effect of an integrated group education program on quality of life of family members of patients with heart failure in Zanjan, Iran.
Methods: This study was a randomized controlled trial. The study population included family members of patients with heart failure admitted to the CCU and heart wards of Ayatollah Mousavi Hospital in Zanjan City. Ninety-two family members of the patients were eligible to participate in the study. Family members of inpatients were selected by convenience sampling and randomly allocated into the two equal groups of control and intervention (n=46). Before randomization, participants completed an initial questionnaire and then were divided into the two groups. The participants were asked to fill out questionnaires three times during one year. The hospital anxiety and depression questionnaire was used to measure anxiety and depression. The Nottingham health profile questionnaire was used to measure quality of life. To determine the reliability and validity of the questionnaire, test-retest and content validity were used respectively. Data were analyzed by the SPSS software 22. The chi-square test and the gamma correlation coefficient were used to compare the two groups according to the demographic characteristics of the patient’s family members. Also, variance analysis with repeated measures was used to compare anxiety, depression and quality of life between the two treatment groups.
Results: The results showed that anxiety significantly decreased during the three measurement periods (P < 0.001), but this decrease was not significant between the intervention and control groups. Also, the results showed that quality of life and its six dimensions considerably improved, but these differences were not significant between the control and intervention groups. There was a significant difference in depression between the control and intervention groups in the three measurement times (P = 0.001).
Conclusions: To promote disease-related knowledge, a combination of training methods can be used to examine its effect on rates of anxiety, depression and quality of life of patients’ family members. Our results suggest that this intervention may be a useful strategy to increase social support among patients’ family members. It is recommended that similar studies on the role of nurses in health promotion in relation to other chronic diseases be performed. Keywords: Integrated Group Education, Family Members, Heart Failure, Quality of Life

© 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA)
نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

خرداد و تیر 6931، دوره 1، شماره 2 06029-DOI: 10.21859/jne تأثیر برنامه آموزشی ترکیبی گروهی بر کیفیت زندگی، اضطراب و افسردگی اعضای خانواده مبتلایان به نارسائی احتقانی قلب

ویدا صادق زاده 1،*، پوران رئیسی 2

مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران
دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
* نویسنده مسئول: ویدا صادق زاده، مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان ،
vidasadegzadeh@gmail.com :زنجان، ایران. ایمیل

تاریخ دریافت مقاله: 90/90/1601 تاریخ پذیرش مقاله: 23/90/1603
چکیده
مقدمه: ارتقاء کیفیت زندگی یکی از اهداف عمده در درمان مبتلایان به نارسایی قلب است. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزشی ترکیبی گروهی بر کیفیت زندگی اعضای خانواده مبتلایان به نارسائی قلب انجام شد.
روش کار: این پژوهش از نوع کارآزمایی کنترل شده تصادفی میباشد. جامعه پژوهش، اعضای خانواده مبتلایان به بیماری نارسایی قلب مراجعه کننده به بخش CCU و قلب بیمارستان آیت ا… موسوی بودند که 02 نفر از اعضای خانواده بیماران بستری واجد شرایط از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه 03 نفری، کنترل و مداخله قرار گرفتند. قبل از تخصیص تصادفی، شرکت کنندگان پرسشنامه اولیه را تکمیل کردند. شرکت کنندگان سه بار طی یکسال پرسشنامهها را تکمیل کردند. ابزار اضطراب و افسردگی بیمارستان )HADS: Hospital Anxiety and Depression Scale( برای اندازه گیری اضطراب و افسردگی و پرسشنامه استاندارد کیفیت زندگی )NHP: Nottingham Health Profile( برای سنجش کیفیت زندگی استفاده شد. جهت تعیین پایایی علمی از روش آزمون مجدد و روایی علمی از روایی محتوی استفاده شد. دادهها با نرمافزار SPSS نسخه 22 تحلیل شدند. از آزمون کی-دو و ضریب همبستگی گاما به منظور مقایسه دو گروه بر حسب ویژگیهای دموگرافیک اعضای خانواده بیمار و بیماران و تحلیل آنالیز واریانس با اندازههای تکراری به منظور مقایسه اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی در دو گروه درمانی استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که شاخص اضطراب، کاهش معنی داری در طول سه زمان اندازه گیری داشت) 991/9 > P(، هرچند این کاهش در بین دو گروه مداخله و کنترل معنی دار نبود. هم چنین شاخص کیفیت زندگی و ابعاد شش گانه آن، در سه دوره زمانی، بهبود قابل ملاحظهای را نشان داد) 991/9 > P( اما این تفاوتها در بین دو گروه مداخله و کنترل معنی دار نبود. اختلاف معنی داری در دو گروه کنترل و مداخله در افسردگی در سه زمان اندازه گیری وجود داشت) 991/9 = P(.
نتیجه گیری: به منظور ارتقاء دانش مرتبط با بیماری، میتوان از روشهای آموزش ترکیبی گروهی برای تاثیرگذاری بر میزان اضطراب ،افسردگی و کیفیت زندگی اعضای خانواده بیماران بهره گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که افزایش حمایت اجتماعی میتواند برای اعضای خانواده بیماران مفید باشد .پیشنهاد می گرددکه مطالعات مشابهی جهت افزایش آگاهی اعضای خانواده بیماران و نقش پرستاران در ارتباط با دیگر بیماریهای مزمن انجام گیرد.
کلیدواژهها: آموزش ترکیبی گروهی، اعضای خانواده، کیفیت زندگی، نارسایی قلبی

تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
بیماریهای واگیردار به عنوان بزرگترین معضل بهداشتی کشورهای کشورها جهت کنترل و پیشگیری از همه گیریهای این بیماریها جهان سوم تا چند سال گذشته محسوب میشد، به طوری که تواناختصاص مییافت. در حال حاضر افزایش بار بیماریهای غیرواگیر
36
مخصوصاً در کشورهای در حال توسعه تهدیدی جدی به شمار میرود)1(. بیماریهای قلب وعروق علت اصلی مرگ در بسیاری از کشورهایپیشرفته است و اهمیت آن در کشورهای در حال توسعه که بیماریهای واگیر کنترل شده است، در حال افزایش است )2(. از شایعترین وضعیتهای مزمن قلبی در افراد مسن، نارسائی احتقانی قلب است که مسئول یک سوم مرگها در بیماران مبتلا به انفارکتوس حاد قلبی میباشد )6(. نارسائی احتقانی قلب، بیماری پیش رونده قلبی است که با اختلال در عملکرد قلب، احتباس آب و نمک و اختلال در گردش خون محیطی، بیش از یک میلیون فرد بالغ سالمند را در ایالات متحده مبتلا کرده است )0(. نارسائی قلبی یک مشکل در حال گسترش در سراسر جهان است که بیش از 29 میلیون نفر را گرفتار کرده است .شیوع کلی نارسائی قلبی در بزرگسالان در کشورهای توسعه یافته 2% است. شیوع نارسائی قلبی از الگوی توان دار پیروی میکند به طوری که با سن افزایش مییابد و 19-3% افراد بالای 31 سال را مبتلا میکند. اگر چه بروز نسبی نارسائی قلبی در زنان، کمتر از مردان است، زنان به دلیل طول عمر بیشتر، حداقل نیمی از موارد نارسائی قلبی را شامل میشوند. به نظر میرسد شیوع کلی نارسائی قلبی در حال افزایش است و بخشی از آن به دلیل درمانهای اختلالات قلبی مانند انفارکتوس میوکارد، بیماری دریچهای قلب و آریتمی ها میباشد که باعث افزایش بقای بیماران شده است )1(. بیماریهای قلبی عروقی، اولین عامل منجر به مرگ در ایران محسوب میشوند و تخمین زده میشود که تعداد بیماران مبتلا به نارسائی احتقانی قلب در حدود 6199 نفر به ازای هر صد هزار نفر باشد. این بیماری جزء بیماریهای قلبی است که از لحاظ بروز و شیوع رو به افزایش است )3(. زندگی روزانه و فعالیتها در بیماران مبتلا به نارسائی احتقانی قلب با محدودیتهایی همراه است )7( و ابتلا به این بیماری منجر به وخامت عملکرد، اشکال در تمرکز و کاهش انگیزه میگردد )7, 8(. وجود بیماری نارسایی احتقانی قلب به طور معناداری اعضای خانواده بیماران مبتلا را تحت تأثیر قرار میدهد. ترس بیماران از تنهایی و محدودیتهای فیزیکی ناشی از بیماری ،محدودیت و فشارهایی را بر زندگی روزمره اعضای خانواده بیمار تحمیل میکند )0, 19(. بیماران مبتلا به نارسایی قلب به دلیل اختلال در حفظ اکسیژن رسانی کافی مواردی مانند بی قراری، اضطراب، و احساس از پای درآمدن ناشی از تنگی نفس، را تجربه میکنند. علاوه بر اضطراب ،شیوع افسردگی در آنان بالا است لذا لازم است در این خصوص مورد معاینه و بررسی قرار گرفته )11( و نیاز به مشاوره روانی مورد ارزیابی قرار گیرد )12(. سطح اضطراب و افسردگی بیماران مبتلا به نارسائی احتقانی قلب و همسرانشان در مقایسه با جمعیت عادی، بالا گزارش شده است )16(. در برخی از مطالعات، همسران این بیماران به اندازه بیماران دارای اضطراب و افسردگی هستند )0, 16(. در حالی که در مطالعات دیگر، سطح اضطراب بیماران نسبت به همسرانشان بالاتر میباشد )16, 10(. بهر حال افسردگی و اضطراب کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسائی احتقانی قلب و همسرانشان را تحت تأثیر قرار میدهد )16(. عدم آگاهی از سطوح قابل قبول فعالیت بدنی و جسمی بیماران مبتلا به نارسائی احتقانی قلب، منجر به ناراحتی اعضای خانواده بیمار میگردد )0, 19(. مشاوره با مراقبین بهداشتی و کسب اطلاعات از آنان، نقش مهمی در احساس آرامش خانواده بیمار خواهد داشت .
کسب اطلاعات کافی موجب میشود تا همسران به شریک زندگیشان
30
بهتر کمک کنند )11(. مداخلات آموزشی برای اعضای خانواده بیماران دارای مشکلات سلامتی، مثل سرطان و حمله مغزی منجر به کاهش دیسترس و ناراحتی آنان شده است )13(. اساس درمان نارسایی احتقانی قلب مشتمل بر رفع عوامل ایجادکننده، درمان دارویی و تغییرات سبک زندگی است که تغییرات سبک زندگی علاوه بر این که باعث از بین رفتن علایم، کاهش سرعت پیشرفت بیماری شده بلکه باعث افزایش کیفیت زندگی در بیماران میگردد )17(. سبکهای جدیدی از فعالیتهای آموزشی پا به عرصه وجود نهادهاند که امروزه از آنها به عنوان «آموزش ترکیبی» نام میبرند. «آموزش ترکیبی» به عنوان یک ساز و کار جدید بر استفاه متنوع و گسترده از روشهای آموزشی تاکید دارد. توجه در انتخاب و به کار گیری ابزار متناسب با موقعیت یادگیرنده برای بالا بردن کیفیت آموزش از اصول اولیه آموزش ترکیبی است. آموزش ترکیبی به کارگیری ابزارهای متنوع و فناوریهای پیشرفته، سعی در بهبود کیفیت و توسعه کمی فعالیتهای آموزشی دارد )18(. لزوم تغییر در شیوه زندگی در بیماران قلبی مستلزم پی گیری مراقبت و آموزش تیم بهداشتی بخصوص پرستاران است .مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزشی ترکیبی گروهی بر کیفیت زندگی اعضای خانواده مبتلایان به نارسائی قلب انجام گرفت.
روش کار
پژوهش حاضر از نوع کارآزمایی کنترل شده تصادفی است. جامعه پژوهش، اعضای خانواده مبتلایان به بیماری نارسایی قلب مراجعه کننده به بخش CCU و قلب بیمارستان آیت ا…موسوی بودند که 03 نفر از اعضای خانواده بیماران بستری واجد شرایط انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه 03 نفری کنترل و مداخله تخصیص یافتند .


پاسخ دهید