May-June 2017, Volume 6, Issue 2 DOI: 10.21859/jne-06028 Correlation between Emotional Intelligence and Job Motivation among Nursing Personnel in Public Hospitals of Kermanshah in 2015

Nabi Omidi 1, Heshmatolaah Asgari 2,*, Mohammad Reza Omidi 3

Instructor, Payam Noor University, Iran
Associate Professor, Faculty of Humanities, University of Ilam, Iran
Instructor, Department of Industrial Engineering, Payam Noor University, Iran
* Corresponding author: Heshmatolaah Asgari, Associate Professor, Faculty of Humanities,
University of Ilam, Iran. E-mail: oommiiddii@gmail.com

Received: 29 Nov 2016 Accepted: 17 Jul 2017
Abstract
Introduction: Emotional intelligence is considered to involve attention to human resources in the organizations and can be used as a modern tool for guiding people inside and outside the organizations. On the other hand, job motivation can explain the willingness of employees to overcome barriers of employment and working conditions. This study aimed to examine the effect of emotional intelligence on job motivation among nursing personnel in public hospitals of Kermanshah, Iran, in 2015.
Methods: The study population was all nurses working at public hospitals of Kermanshah City in 2015. Using the random sampling method and based on the Cochran formula, 142 samples were selected. Data were collected using the emotional intelligence questionnaire of Bar-On and job motivation questionnaire of Hackman and Oldham. Data were analyzed using inferential statistics and Pearson correlation test with the SPSS software version 20.
Results: The results showed a positive and significant correlation between emotional intelligence, and job motivation in public hospitals of Kermanshah City. Pearson’s correlation coefficient for the correlation between moral and emotional intelligence showed the correlation between job motivation and self-awareness (r = 0.542, P = 0.021), self-respect (r = 0.782, P = 0.033), social skills (r = 0.757, P = 0.037), empathy (r = 0.615, P = 0.015), and flexibility (r = 0,631, P = 0.010), which represents a strong positive correlation between all the ethical components of emotional intelligence and job motivation among nurses in public hospitals of Kermanshah, Iran.
Conclusions: Job motivation plays an important role in improving the quality of nursing services. The results showed a significant relationship between emotional intelligence and job motivation. So, job motivation could improve by strengthening emotional intelligence training among nursing staff.
Keywords: Nursing, Education, Emotional Intelligence, Job Motivation

© 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA)
نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

خرداد و تیر 6931، دوره 1، شماره 2 06028-DOI: 10.21859/jne تعیین همبستگی بین هوش هیجانی و انگیزش شغلی در پرسنل پرستاری بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه در سال 6931

نبی امیدی 1، حشمت اله عسگری 2،*، محمدرضا امیدی 3

مربی، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، ایران
دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام ،ایران
مدرس، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، ایران
* نویسنده مسئول: حشمت اله عسگری، دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایران. ایمیل:
oommiiddii@gmail.com

تاریخ دریافت مقاله: 09/09/1397 تاریخ پذیرش مقاله: 26/00/1396
چکیده
مقدمه: هوش هیجانی، میتواند شکل تکامل یافتهای از توجه به عامل نیروی انسانی در سازمانها و ابزاری نوین و شایسته در دست مدیران برای هدایت افراد درون و برون سازمانها باشد. از طرفی انگیزش شغلی، تمایل کارکنان را برای غلبه بر موانع شغلی و سازگاری با وضعیت کاری را توضیح میدهد، در این تحقیق به بررسی همبستگی بین هوش هیجانی و انگیزش شغلی در پرستاران شاغل در بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه در سال 1390 پرداخته میشود..
روش کار: پژوهش حاضر توصیفی – همبستگی است، جامعه آماری این پژوهش کلیه پرستاران شاغل در بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه در سال 1390 میباشد، روش نمونه گیری به صورت تصادفی بوده و با استفاده از فرمول Cochran حجم نمونه 102 نفر به دست آمد. ابزار اصلی برای کسب دادههای این تحقیق پرسشنامه هوش هیجانی Bar_on و پرسش نامه انگیزش شغلی Hackman و Oldham بود، برای آزمون فرضیات تحقیق از آمار استنباطی و آزمون همبستگی Pearson برای رابطه بین متغیرهای هوش هیجانی و انگیزش شغلی بر اساس نرم افزار آماری 20 SPSS استفاده شده است.
یافتهها: بین هوش هیجانی و انگیزش شغلی پرستاران بیمارستانهای دولتی کرمانشاه همبستگی مثبت و معنا دار وجود داشت ،همچنین ضریب همبستگی Pearson برای همبستگی بین مؤلفه اخلاقی هوش هیجانی و انگیزش شغلی شامل خودآگاهی )702/0 = P=0/021 ،r(، احترام به خود) 582/0 = P = 0/033 ،r(، مهارتهای اجتماعی )575/0 = P = 0/035 ،r(، همدلی )617/0 = r،
017/0 = P( و انعطاف پذیری )631/0 = P = 0/010 ،r( به دست آمد، که نشان دهنده همبستگی قوی، مثبت و معنادار تمام مؤلفههای اخلاقی هوش هیجانی با انگیزش شغلی در بین پرستاران بیمارستانهای دولتی کرمانشاه میباشد.
نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که بین هوش هیجانی و انگیزش شغلی پرسنل پرستاری شاغل در بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه رابطه معنا دار و جود دارد، در نتیجه هرچقدر مؤلفههای هوش هیجانی در بین پرستاران بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه از طریق آموزش مهارتها، نهادینه و افزایش یابد انگیزش شغلی پرستاران نیز افزایش خواهد یافت.
کلیدواژهها: پرستاری، آموزش، هوش هیجانی، انگیزش شغلی

تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
امروزه در مدیریت منابع انسانی، یکی از موضوعات مورد توجه، تأمین از جمله مهمترین و در عین حال پیچیدهترین وظایف مدیران یک نیازهای کارکنان در جهت ایجاد انگیزه، برای بالابردن کیفیت کار آنان سازمان است )1(. در حال حاضر سیستم سلامت کشور، با چالشهای و بهره گیری هرچه بیشتر از نیروی انسانی در سازمان میباشد، فراهم فراوانی روبه رو است، که یکی از مهمترین این چالشها، کیفیت کردن انگیزه لازم برای انجام کار و توجه به نیروهای انگیزشی کارکنان نامطلوب خدمات در قسمتهایی از سیستم است، یکی از عوامل مهم
75

نشریه آموزش پرستاری، دوره 1، شماره 2، خرداد و تیر 6931
در کیفیت نامطلوب ارائه خدمت بهداشتی و مراقبتی، عوامل انسانیاست. انگیزش نیرویی است که کارکنان سازمان را به سوی عملی خاص میکشاند و حرکت میدهد. همچنین به طور کلی انگیزش به عوامل زیستی، اجتماعی و آموزشی اطلاق میشود که رفتار هدفداری را بر میانگیزد )2(، انگیزش شغلی در بین پرسنل پرستاری یکی از ابزارهای مهم در القای پرستاران برای نیل به نتیجه مؤثر و کارآمد در بیمارستانها و مراکز بهداشتی است )3(، فرایند انگیزش با نیازی برآورده نشده شروع میشود که ایجاد تنش نموده و فرد را برمی انگیزاند تا به جستو جوی اهداف برود که در صورت رسیدن به هدف، نیاز را برآورده و تنش را کاهش میدهد. پرستاران بیشتر از هر قشر دیگری برای انجام درست کارهای خود نیاز به انگیزش دارند. توجه به نیروهای انگیزشی پرستاران در بیمارستانها که مجبور به کارهای طاقت فرسا ،پرمسئولیت هستند از جمله مهمترین و پیچیدهترین وظایف مدیران بیمارستانها میباشد )0( که عدم توجه به عوامل انگیزشی پرستاران ،منجر به عدم رضایت شغلی، کاهش کیفیت خدمات، کند شدن فرایند بهبودی بیماری و در نهایت عدم رضایت استفاده کنندگان از خدمات میگردد )7(. هوش هیجانی نه تنها با رفتارهای شغلی بلکه با برایندهای مرتبط با کار نظیر رضایت و انگیزش شغلی نیز مرتبط است )6(. هوش هیجانی یکی از مفاهیمی است که از سال 1990 مطرح شده )5( و در دو دهه اخیر در علم روانشناسی کار، توجه بسیاری را به خود جلب نموده است )8(. تا قبل از مطرح شدن هوش هیجانی ،محققان هوش شناختی را مهمترین عامل موفقیت افراد میدانستند، اما امروزه عقیده بر این است که هوش هیجانی و توانایی بهره گیری از آن، عامل مهمتری در موفقیتهای فردی است )9(. هوش هیجانی مجموعهای از تواناییهای شناختی و هیجانی به هم پیوسته است که به فرد کمک میکند تا با دریافت، ارزیابی و بیان دقیق هیجانها، از احساسهایی که افکار را تسهیل میکنند، آگاهی یابد )10( و با برقراری توازن میان افکار و هیجانهای خود تصمیم گیریهای عاقلانه و رفتاری مسئولانه داشته باشد )11(. Brown )2000( در مطالعهای نشان داد که ویژگیهای هوش هیجانی برای رهبری موفق ضروری است و رهبران باید تمام ویژگیهای هوش هیجانی از جمله سازگاری، خوش بینی، همدلی و خودآگاهی را داشته باشند )12(. بنابراین هوش هیجانی محصول دو مهارت اصل میباشد: قابلیت فردی شامل خودآگاهی و خودمدیریتی و قابلیت اجتماعی که شامل آگاهی اجتماعی و مدیریت رابطه است که توانایی فرد در هوش هیجانی به مهارت در هر یک از این مؤلفهها بستگی دارد )13(. پژوهشها نشان داده پرستارانی که نسبت به هیجانات خود آگاهی بیشتری دارند در تعامل و ارتباط با بیمار رفتار محترمانه و مناسبتری داشته و با تشخیص احساسات و عواطف بیماران، بهتر میتوانند آنها را مدیریت کنند )10(. کرمانشاه به عنوان یکی از قطبهای درمانی غرب کشور است که تعداد زیادی از بیماران برای طی کردن دوره بیماری به بیمارستانهای این شهر مراجعه میکنند، توجه به مسائل روانی و کیفی ارائه خدمات باعث رضایت بیشتر مراجعه کنندگان به بیمارستانهای شهر کرمانشاه خواهد شد، با توجه به اهمیت هوش هیجانی و انگیزش شغلی پرستاران به عنوان یکی از اعضا مهم در سیستم سلامت کشور، این تحقیق به تعیین همبستگی هوش هیجانی و انگیزش شغلی در پرسنل پرستاری بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه در سال 1390 میپردازد.
78
روش کار
پژوهش حاضر توصیفی همبستگی است، جامعه آماری این پژوهش کلیه پرستاران شاغل در بیمارستانهای دولتی شهر کرمانشاه )بیمارستانهای امام خمینی )ره(، امام رضا )ع(، امام علی )ع(، دکتر محمد کرمانشاهی، طالقانی، فارابی، معتضدی( در سال 1390 میباشد، روش نمونه گیری به صورت تصادفی بوده است و با استفاده از فرمول Cochran حجم نمونه 102 نفر به دست آمد. در انتخاب حجم نمونه سعی بر این شد که از هر بیمارستان تعدادی پرستار انتخاب شود تا حجم نمونه معرف مطمئنی از جامعه آماری باشد. ابزار اصلی برای کسب دادههای این تحقیق پرسشنامه میباشد، که شامل پرسشنامه هوش هیجانی )Bar-On emotional intelligence
Oldham ( و پرسش نامه انگیزش شغلی )Questionnaire
_Hackman job motivation Questionnaire( میباشد. پرسشنامه هوش هیجانی Bar _on دارای 133 سؤال است که به عنوان نخستین ابزار ارزیابی معتبر فرا فرهنگی سنجش هوش هیجانی است که در سال 1995 ساخته شده، پرسش نامه دارای یک نمره کلی هوش هیجانی، پنج عامل اصلی )روابط درون فردی، روابط بین فردی ،سازگاری، تنش و خلق عمومی(، پانزده خرده مقیاس، یک مقیاس دیدگاه مثبت و دیدگاه منفی و یک شاخص ناهمسانی است سؤالات کوتاه تشکیل شده است و پاسخ به سؤالات با روش لیکرت )هرگز ،بندرت، گاهی، معمولاً، همیشه( است و به هر سؤال نیز بر اساس پاسخ آزمودنی از 1 تا 7 نمره تعلق میگیرد )9(. دامنه نمرات برای این پرسش نامه بین 133 تا 667 است، توان و همکاران) 1397( در مطالعه خود روایی این پرسش نامه را تأیید و پایایی آن را با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 57/0 به دست آوردند )0(. همچنین پرسش نامه انگیزش شغلی، پرسشنامه دیدگاه کارکنان Hackman و Oldham که دارای 17 سؤال است و هدف از آن بررسی انگیزه کارکنان در زمینه شغل کنونی آنها در سازمان میباشد. این پرسشنامه بر اساس مقیاس لیکرت )کاملاً مخالفم،1؛ مخالفم،2؛ نه موافقم نه مخالف،3؛ موافقم ،0؛ کاملاً موافقم؛ 7( میباشد )3(. دامنه نمرات پرسش نامه بین 17 تا 57 میباشد. مدلهای انگیزش شغلی به وسیله هاکمن و اولدهام، پنج هسته اصلی ابعاد کار را شناسایی کردهاند که شامل، تنوع مهارت، هویت شغل، اهمیت شغل، استقلال و بازخورد است و هدف آن ارزیابی انگیزش شغلی کارکنان در تمامی سازمانها میباشد. روایی پرسش نامه انگیزش شغلی در تحقیات گذشته مورد سنجش و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ با مقادیر 80/0 و 59/0 مورد تأیید قرار گرفته است )17, 16(. روایی محتوایی پرسش نامهها به 10 نفر متخصص داده شد ،متخصصان این پرسش نامه را با ملاکهای تشخیصی بررسی کرده و روایی محتوایی آن را تأیید کردند. برای پایایی پرسش نامه انگیزش شغلی نیز از روش آلفای کرونباخ جهت پیش تست استفاده شده است .در ابتدا پرسشنامه تهیه شده و قبل از اجرای نهایی ،17 نفر از نمونه پژوهش به طور تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامه در اختیارآنان قرار گرفت. با استفاده دادههای بدست آمده از پرسشنامه میزان ضریب اعتماد با روش آلفای کرونباخ 53/0 به دست آمد. نرمال بودن متغیرهای تحقیق توسط آزمون Kolmogorov-Smirnov بررسی شد و فرض نرمال بودن برای متغیرهای مورد بررسی تأیید شد و آزمون همبستگی
Pearson برای رابطه بین متغیرهای تحقیق بر اساس نرم افزار آماری20 SPSS استفاده شده است.
یافتهها
نتایج تحلیلی توصیفی ویژگی پاسخ دهندگان در جدول 1 نشان میدهد، بیشترین درصد گروه سنی به گروه 26 تا 30 سال با 8/00 درصد و کمترین به گروه بالای 37 سال به بالا با 3/11 درصد اختصاص یافته است. بیشترین درصد گروه تحصیلی به گروه تحصیلات کارشناسی با 7/06 درصد و کمترین به گروه تحصیلی فوق دیپلم و پائین تر با 7/22 درصد اختصاص یافته است. بیشترین درصد گروه سابقه کار به گروه بیشتر از 17 سال سابقه کار با 9/70 درصد و کمترین به گروه سابقه کار 1 تا 7 سال با 5/0 درصد اختصاص یافته است.

جدول 1: خصوصیات دموگرافیک حجم نمونه
فراوانی شاخص
جنسیت
)76( 80 مرد
)00( 62 زن
سن
)20( 28 27-20
)01( 78 30-26
)28( 00 37-31
)11( 16 37 به بالا
تحصیلات
)23( 32 فوق دیپلم و پایین
)06( 66 کارشناسی
)31( 00 ارشد و بالاتر
سابقه کار
)5( 10 7-1
)30( 02 10-6
)8( 12 17-11


پاسخ دهید