به نام خداوند جان و خردمجله آموزش پرستاری
فصلنامه علمی – پژوهشی انجمن علمی پرستاری ایران
دوره چهارم – شماره 4 )پیاپی 14( – زمستان 1394
صاحب امتیاز: انجمن علمی پرستاری ایران
مدیر مسؤول: دکتر فاطمه الحانی
سردبیر: دکتر فاطمه الحانی
معاون سردبیر: دکتر آذر طل
شماره پروانه انتشار: 94/4823 مورخ 20/2/91
شماره بینالمللی منبع: 3812-2322
شماره بینالمللی نشریه الکترونیکی: 8244-2232 e-ISSN
شورای نویسندگان )به ترتیب حروف الفبا:(
دکتر محمد اسماعیل پور بندبني، استادیار دانشكده پرستاري و پیراپزشكي گیلان
دکتر فاطمه الحاني، دانشیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر منیر انوشه، دانشیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر زهره پارسا یكتا، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر حمید پیروي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر محمدعلي چراغي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر محمدعلي حسیني، دانشیار دانشگاه علوم بهزیستي و توانبخشي
دکتر سیده فاطمه حق دوست اسكویي، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر محمدرضا حیدري، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه شاهد
دکتر ناهید دهقان نیري، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

دکتر ناهید رژه، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه شاهد
دکتر سادات سیدباقر مداح، استادیار دانشگاه علوم بهزیستي و توانبخشي
دکتر نعیمه سیدفاطمي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر آذر طل، دکتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر عباس عبادي، دانشیار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقیه الله
دکتر عباس عباس زاده، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي شهید بهشتي
دکتر شهرزاد غیاثوندیان، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر علي فخرموحدي، استادیار دانشكده پرستاري و پیراپزشكي سمنان
دکتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشیار دانشگاه علوم بهزیستي و توانبخشي
دکتر انوشیروان کاظم نژاد، استاد گروه آمار زیستي دانشگاه تربیت مدرس
دکتر عیسي محمدي، دانشیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر ندا مهرداد، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر حسن ناوي پور، استادیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر علیرضا نیكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر مجتبي ویس مرادي، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر مجیده هروي، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه شاهد
دکتر فریده یغمایي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي شهید بهشتي
ویراستار انگلیسي: علیرضا قریب
ویراستار فارسي: دکتر فاطمه الحانی
حروفچیني و صفحه آرایي: اکرم پورولی
طراح جلد: اکرم پورولی
ناشر: انجمن علمي پرستاري ایران
نشاني: تهران – میدان توحید – دانشكده پرستاري و مامایي تهران
-103816-8368255

كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 14195/398 ، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: info@jne.ir , Website: http://jne.ir
مقایسه تأثیر آموزش معاینه قلب و ریه مبتنی بر شبیه سازی توسط مانکن با سخنرانی بر دانش و
اعتماد به نفس دانشجویان مامایی
اعظم حیدرزاده1، طیبه میرزایی2، *منصوره عزیززاده فروزی3
مربی، کارشناس ارشد آموزش پرستاری، دانشكده پرستاری مامایی رفسنجان، رفسنجان، ایران.
استادیار، دکتری تخصصی آموزش پرستاری، مرکز تحقیقات مراقبت سالمندی، دانشگاه علوم پزشكی رفسنجان، رفسنجان، ایران.
مربی، عضو هیات علمی، مرکز تحقیقات علوم اعصاب و انستیتو ِنروفارماکولوژی دانشگاه علوم پزشكی کرمان، کرمان، ایران )نویسنده مسؤول(
M_Forozy@kmu.ac.ir :پست الکترونیکی

نشریه آموزش پرستاری دوره 4 شماره 4 زمستان 1394 81-89
چکیده
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه: دانشجویان مامایی باید علاوه بر تأمین سلامت مادر، سلامت جنین را نیز در نظر داشته باشند، بنابراین آموزش مهارتهایی ازجمله ارزیابی سیستمهای قلب و ریه در این قشر از کادر درمان اهمیت ویژهای دارد. لذا این مطالعه باهدف مقایسه تأثیر آموزش معاینه قلب و ریه مبتنی بر شبیهسازی توسط مانكن با سخنرانی بر دانش و اعتماد به نفس دانشجویان مامایی رفسنجان انجام گرفت.
روش: این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی است که در آن 28 دانشجوی مامایی شرکت داشته و به طور تصادفی در دو گروه شبیهسازی با مانكن و سخنرانی تخصیص داده شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه دانش و اعتماد به نفس در ارزیابی قلب و ریه بود .
اطلاعات با استفاده از شاخصهای مرکزی و پراکندگی، آزمونهای تی تست و تی زوجی تجزیه تحلیل شد.
-100641-1675692

یافتهها: میانگین ± انحراف معیار نمره دانش در گروه شبیه سازی با مانكن و سخنرانی بعد از مداخله به ترتیب 8/0± 12/9 و 95/1± 5/5 بود؛ که اختلاف آماری معنیداری بین دو گروه مشاهده شد) 1000/0 P>(. همچنین میانگین ± انحراف معیار نمره اعتماد به نفس بعد از مداخله در گروه شبیه سازی با مانكن 65/3± 53/25 و سخنرانی 61/3±15 بوده است که اختلاف آماری معنیداری بین دو گروه وجود داشت) 1000/0 P>(.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای این مطالعه، شبیه سازی ) استفاده از مانكن( در افزایش دانش و اعتماد به نفس در زمینه ارزیابی قلب و ریه مؤثر است؛ بنابراین مراکز آموزشی میتوانند از این روشها که گاها نیاز بهصرف وقت کمتری نیز دارد، استفاده کرده و فراگیر را در شرایط واقعیتری آموزش دهند که این خود می تواند بر آگاهی و توانایی انجام کار را با اطمینان بیشتر تاثیر گذار باشد .
كلید واژه ها: شبیه سازی با مانكن، سخنرانی، معاینه قلب و ریه، دانش، اعتماد به نفس.
تاریخ دریافت: 1393/11/19 تاریخ پذیرش: 6/9/1394
مقدمه

مامایی یكی از حرفههای پزشكی و آمیختهای از هنر و علم است که نیاز به قابلیتهای پیچیده نظیر هوش، دانش، خلاقیت ،تجربه، درک منطقی و تفكر انتقادی دارد) 1(. آموزش بالیني از اجزاي اصلي و حیاتي برنامه آموزشي این رشته بوده و بهعنوان قلب آموزش مامایي و مرحله تكامل حرفهای شناختهشده است. با توجه به تغییرات سریعي که در محیطهای بهداشتي- درماني اتفاق میافتد، هر چه آموزش بالیني پربارتر باشد، دانشجوي امروز براي فردا ،کارآمدتر خواهد بود) 2(. از طرفی بسیاري از دانشك دههای پرستاري و مامایی آمریكا بر این عقیده هستند که بررسي وضعیت سلامت بخشی مهم و ضروري از آموزش است) 3(؛ ازآنجاکه دانشجویان مامایی باید سلامت دو نفر )مادر و نوزاد( را فراهم آوردند بنابراین آموزش مهارتهای بالینی ازجمله ارزیابی سیستمهای قلب و ریه در این قشر از کادر درمان ضروری به نظر میرسد) 1(.
تاکنون مطالعات زیادي در رابطه با روشهای مختلف آموزشي انجامشده، لیكن در این مطالعات، بر اساس محتواي آموزشي و افراد مخاطب نتایج گوناگوني حاصل گردیده است. ازجمله روشهای آموزشي مستقل، روش سخنراني است که در این روش، از بیان شفاهي براي توضیح و تفهیم مطالب استفاده میشود) 4(. سخنراني ،یک روش ساده، سریع و ارزان، در ارائه مطالب است. امروزه همراه کردن سخنراني با وسایل سمعي و بصري مناسب، موجب افزایش کارایي این روش شده است. درهرحال بسیاري از صاحبنظران معتقدند اگر این روش به نحو مطلوب ارائه شود در یادگیري مؤثر خواهد بود) 5(.
یادگیري به روش سخنراني براي همه در برههای از زمان اجتنابناپذیر است؛ زیرا وسیله مناسبي براي ارائه اطلاعات پایه و حتي در برخي شرایط، مناسبترین روش تدریس است؛ اما در این روش، به فراگیر فرصت تفكر که امري ضروري در یادگیري است داده نمیشود. مطالعات، نشان دادهاند که حدود 80 درصد از آموزشهای ارائه شده توسط این روش، در عرض هشت هفته فراموش میشوند 6)(. طبق نظر روان شناسان پرورشي ،یادگیري، زماني بهتر و تأثیرات آن ماندگارتر خواهد بود که با فعالسازی و مشارکت هر چه بیشتر فراگیر در امر یادگیري همراه باشد؛ بنابراین امروزه تأکید متخصصان آموزشي، بر استفاده از روشهای نوین و فعال یادگیري و فراگیر محور است) 4(. به نظر میرسد آموزش به روش دانشجو محور بتواند منجر به افزایش میزان رضایتمندی دانشجویان، تسریع در امر یادگیري، ایجاد مهارتهای حل مسئله و تداوم یادگیري و تفكر انتقادي گردد) 6(.
شبیهسازی یكي از تك نیکهای فعال یادگیري است کهدانشجویان را تشویق مینماید تا خود در کسب مهارتها و دانشتلاش کنند و روش آموزشي است که میتواند جایگزین روشسخنراني براي ارائه مطالب به دانشجویان باشد) 7(.
شبیه سازی بهعنوان روشی آموزشی نشان دهنده یک مدل بالینی جدید در آموزش علوم پزشكی است که طی آن مربیان سیاستهای تمرینی خاصی را برای دانشجویان جهت کسب تجربه و حل مشكلات، قبل از قرار گرفته در محیط واقعی ارائه میدهند. در واقع، شبیه سازی پلی است که میتواند فاصله بین تئوری و عمل را کاهش دهد) 8(. به عبارتی دیگر شبیهسازی بالینی عبارت از ایجاد یک محیط آموزشی است که در آن ،یادگیری از طریق استفاده از یک ابزار، مانكن ،یا گروه، بدون حضور بیمار واقعی اتفاق میافتد) 9(. حیطه شبیهسازی ممكن است در برگیرنده یک مانكن کامل بیمار یا یک شبیهساز کامپیوتری باشد. شبیهسازی توسط مانكن برای ما آشنا است، برای مثال، در دورههای احیای قلبی ریوی پایه و پیشرفته برای تربیت گروه احیا از مانك نهای ساده استفاده میشود. همچنین ،مانك نهای ًکاملا پاسخگو که قادر به انجام عمل دم و بازدم هستند در بیهوشی مورد استفاده قرار میگیرد و میتوان آموزشهای عملی را از طریق یک سناریو روی آنها پیاده کرد. به این روش، شبیهسازی واقعی بیمار نیز میگویند) 9(.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

تحقیقات اثربخشی آموزش مهارتهای بالینی مبتنی بر شبیه سازی در جهت ارتقاء عملكرد) 11(، دانش و اعتماد به نفس 13-12)( را گزارش گردهاند. نتایج مطالعهای که باهدف بررسی تأثیر شبیهسازی بر دانش و اعتمادبهنفس دانشجویان پرستاری توسط Tiffen و همكاران در سال 2011 انجام گرفت، نشان داد که دانش دانشجویان در زمینه ی معاینه فیزیكی گروه شبیه سازی بهطور قابلتوجهی نسبت به گروه کنترل افزایش داشته است علاوه بر این اعتماد به نفس و رضایتمندی گروه شبیه سازی بالاتر از گروه کنترل گزارش شده است) 14(. مطالعهای دیگر که توسط Bremner و همكاران در سال 2006 که به منظور ارزیابی مزایای استفاده از یک شبیه ساز بیمار نما در آموزش مهارتهای بررسی وضعیت سلامت انجام گرفت، نشان داد که 61 درصد از دانشجویان گزارش کردهاند که تجربه شبیه سازی به آنها اعتماد به نفس بیشتری در انجام این مهارتها داده است) 13(، این در حالی است که نتایج مطالعهای دیگر که به منظور بررسی تأثیر شبیه سازی در اعتماد به نفس دانشجویان پرستاری در ارزیابی سیستم قلب انجام گرفت، تفاوت معناداری بین دو گروه شبیهسازی با سخنرانی گزارش نشده است) 51(.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بدیهی است که دانشجویان رشته مامایی با توجه به مسئولیتهای خطیر حرفهای، جهت ایفای نقش مناسب و تأثیرگذاری بر روند آموزش بهداشت و درمان علاوه بر دریافت اطلاعات و دانش کافی نیاز به کسب مهارتهای تفكر انتقادی، حل مسئله و توانایی تصمیمگیری که درگرو یادگیری عمیق است، میباشند؛ لذا با توجه بهسرعت تغییرات در نظام سلامت، نیازهای جامعه و انتظارات جدید از حرفه مامایی، همچنین کمبود مطالعات مشابه داخلی و خارجی مرتبط با درس بررسی وضعیت سلامت، بر آن شدیم تا این پژوهش را باهدف مقایسه تأثیر آموزش ارزیابی قلب و ریه مبتنی بر شبیهسازی توسط مانكن با سخنرانی بر دانش و اعتمادبهنفس در دانشجویان مامایی دانشكده پرستاری – مامائی رفسنجان در سال 1393 انجام دهیم تا با استفاده از نتایج آن بتوان شیوه مناسب آموزش در بررسی وضعیت سلامت یا اقدامات مشابه را انتخاب کنیم.
روش مطالعه


پاسخ دهید