به نام خداوند جان و خردمجله آموزش پرستاری
فصلنامه علمی – پژوهشی انجمن علمی پرستاری ایران
دوره چهارم – شماره 4 )پیاپی 14( – زمستان 1394
صاحب امتیاز: انجمن علمی پرستاری ایران
مدیر مسؤول: دکتر فاطمه الحانی
سردبیر: دکتر فاطمه الحانی
معاون سردبیر: دکتر آذر طل
شماره پروانه انتشار: 94/4823 مورخ 20/2/91
شماره بینالمللی منبع: 3812-2322
شماره بینالمللی نشریه الکترونیکی: 8244-2232 e-ISSN
شورای نویسندگان )به ترتیب حروف الفبا:(
دکتر محمد اسماعیل پور بندبني، استادیار دانشكده پرستاري و پیراپزشكي گیلان
دکتر فاطمه الحاني، دانشیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر منیر انوشه، دانشیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر زهره پارسا یكتا، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر حمید پیروي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر محمدعلي چراغي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر محمدعلي حسیني، دانشیار دانشگاه علوم بهزیستي و توانبخشي
دکتر سیده فاطمه حق دوست اسكویي، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر محمدرضا حیدري، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه شاهد
دکتر ناهید دهقان نیري، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

دکتر ناهید رژه، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه شاهد
دکتر سادات سیدباقر مداح، استادیار دانشگاه علوم بهزیستي و توانبخشي
دکتر نعیمه سیدفاطمي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر آذر طل، دکتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر عباس عبادي، دانشیار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقیه الله
دکتر عباس عباس زاده، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي شهید بهشتي
دکتر شهرزاد غیاثوندیان، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر علي فخرموحدي، استادیار دانشكده پرستاري و پیراپزشكي سمنان
دکتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشیار دانشگاه علوم بهزیستي و توانبخشي
دکتر انوشیروان کاظم نژاد، استاد گروه آمار زیستي دانشگاه تربیت مدرس
دکتر عیسي محمدي، دانشیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر ندا مهرداد، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي ایران
دکتر حسن ناوي پور، استادیار گروه پرستاري دانشگاه تربیت مدرس
دکتر علیرضا نیكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر مجتبي ویس مرادي، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دکتر مجیده هروي، استادیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه شاهد
دکتر فریده یغمایي، دانشیار دانشكده پرستاري و مامایي دانشگاه علوم پزشكي شهید بهشتي
ویراستار انگلیسي: علیرضا قریب
ویراستار فارسي: دکتر فاطمه الحانی
حروفچیني و صفحه آرایي: اکرم پورولی
طراح جلد: اکرم پورولی
ناشر: انجمن علمي پرستاري ایران
نشاني: تهران – میدان توحید – دانشكده پرستاري و مامایي تهران
-103817-8368255

كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 14195/398 ، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: info@jne.ir , Website: http://jne.ir
ارتباط بین ویژگی های شخصیتی، سبکهای یادگیری و پیشرفت تحصیلی
دانشجویان پرستاری و مامایی
زینب قهرمانی1، *کورش امینی2، مژگان السادات اقوامی3، مهین روحانی4
مربی، گروه پرستاری بهداشت روان، دانشكده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشكی زنجان، ایران.
استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشكی زنجان، ایران )نویسنده مسؤول(
korosh@zums.ac.ir :پست الکترونیکی
مربی، پرستاری بیماری های داخلی و جراحی، دانشكده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشكی زنجان، ایران .
مربی، پرستاری بیماری های داخلی و جراحی، دانشكده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشكی زنجان، ایران.

نشریه آموزش پرستاری دوره 4 شماره 4 زمستان 1394 52-62
چکیده
مقدمه: با مرور بر نتایج مطالعات گذشته، هنوز نمیتوان در زمینهی چگونگی ارتباط متقابل بین سه متغیر ویژگیهای شخصیتی ، سبکهای یادگیری و پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان به اظهار نظر قطعی پرداخت، لذا مطالعهی حاضر با هدف تعیین ارتباط ویژگیهای شخصیتی، سبکهای یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشكده پرستاری و مامایی زنجان انجام گردید .
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

روش: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی از میان 485 دانشجوی دانشكده پرستاری و مامایی زنجان 1392، تعداد 235 نفر به شكل تصادفی ساده انتخاب شدند. از پرسشنامه شخصیتی پنج عاملی NEO)فرم کوتاه 60 مادهای(، مقیاس اصلاح شده سبکهای یادگیری کلب 3.1 و فرم ویژگیهای جمعیت شناختی جهت جمع آوری دادهها استفاده شد. به منظور تحلیل دادهها از نرم افزار 81-SPSS و آمار توصیفی و آزمون پیرسون برای دستیابی به هدف مطالعه استفاده شد .
یافتهها: بیانگر وجود همبستگی بین ویژگی شخصیتی ” انعطافپذیری” با سبک یادگیری “مشاهده تاملی”
-100642-2135493

)310/0=r=-0/171، p( و “مفهوم سازی انتزاعـی” )040/0=r=0/143، p( بـود؛ بین ویژگـی شخصیـتی ” مسئولیتپذیـری” با سبک یـادگیری “آزمایشگری فعـال” نیز ارتبـاط وجـود داشـت) 520/0=r=0/156، p(. آزمـون آماری ارتباط معناداری را بین ویژگیهـای شخصیتی ” انعطافپذیـری” )800/0=r=0/183، p(، “دلپذیـر بـودن”)100/0=r=0/242، p( و “مسئولیت پذیری”)200/0=r=0/218، p( با نمرهی معدل کل نشان داد. همچنین بین سبک و شیوه یادگیری “آزمایشگری فعال” با نمره معدل کل واحدهای گذرانده نیز همبستگی معنادار وجود داشت) 050/0=r=0/136، p(.
نتیجهگیری: در میان دانشجویان دانشكده پرستاری و مامایی زنجان بین ویژگی شخصیتی ” انعطافپذیری” با سبک یادگیری “مشاهده تاملی” و “مفهوم سازی انتزاعـی” همبستگی وجود دارد؛ بین ویژگـی شخصیـتی ” مسئولیتپذیـری” با سبک یـادگیری
“آزمایشگری فعـال” نیز ارتبـاط وجـود دارد. درضمن بین ویژگیهـای شخصیتی ” انعطافپذیـری” ، “دلپذیـر بـودن” و “مسئولیت پذیری” با نمرهی معدل کل واحدهای گذرانده ارتباط وجود دارد. همچنین بین سبک و شیوه ی یادگیری “آزمایشگری فعال” و نمره معدل کل واحدهای گذرانده نیز همبستگی وجود دارد.
كلید واژه ها: پنج ویژگی بزرگ شخصیتی، سبک های یادگیری، پیشرفت تحصیلی .
تاریخ دریافت: 6/9/3931 تاریخ پذیرش: 10/9/1394
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه

تربیت نیروی انسانی در سطوح عالی که بتواند پاسخگوی نیازمندیهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه باشد یكی از وظایف دانشگاهها و موسسات آموزش عالی به شمار می آید) 1(. بر همین اساس برخی، ماموریت اصلی آموزش در رشتههای مختلف پزشكی از جمله پرستاری و مامایی را در تربیت افرادی توانمند و شایسته خلاصه میکنند؛ افرادی که دانش، نگرش و مهارت های لازم را برای حفظ و ارتقاء سلامت آحاد جامعه بر عهده داشته باشند )4-2(.
بهبود تربیت نیروی انسانی مستلزم این است که به ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجویان به عنوان یكی از عناصر مهم نظام آموزشی پرداخته شود تا از این طریق بتوان بر روی عوامل اساسی تاثیرگذار بر پیشرفت تحصیلی آنها تمرکز کرده و راهكارهای لازم برای بهبود آن را پیشنهاد داد) 1(. این مهم در مورد دانشجویان گروه پزشكی با عنایت به ماهیت حساس حرفه، از اهمیت مضاعفی برخوردار است) 5(. با این وجود پیشرفت تحصیلی متغیری است که از عوامل مختلف فردی، اجتماعی و محیطی تاثیر میپذیرد) 6،1( و ملاک های مختلفی را میتوان برای تعیین میزان پیشرفت تحصیلی در نظر گرفت برای مثال؛ تعداد ترمهای مشروط شده، تعداد واحدهای گذرانده، تعداد نیمسالهای مرخصی گرفته شده و ملاک معدل، که روی ملاک معدل تاکید ویژهای میشود) 1(.
با عنایت به مطالب فوق میتوان چنین نتیجه گیری کرد که یكی از شاخصههای مهم کیفیت آموزش در هر نظام آموزشی مفهوم پیشرفت تحصیلی با ملاک معدل می باشد. علاوه بر این یكی از راههای ارتقاء کیفیت آموزش آگاهی از نحوه یا فرایند یادگیری فراگیران میباشد) 6(. این درحالی است که عوامل بسیاری میتوانند بر فرایند یادگیری تاثیر داشته باشند) 7(. برخی از این عوامل مربوط به خصوصیات و تفاوتهای فردی یادگیرنده است) 8،7(، برای مثال؛ سبکهای یادگیری) 9،3(.
سبـک یادگیری روش ترجیـحی یـک فـرد را در یادگیری یا چگونگی به دست آوردن اطلاعات نشان میدهد) 11،01،3(. به عبارت دیگر سبک یادگیری یک فرد نشان میدهد او چگونه اطلاعات را دریافت، پردازش، ذخیره و بازیابی میکند) 12،7(. یكی از شناخته شدهترین و موثرترین تئوریهای معرفی شده در مطالعه سبک های یادگیری افراد نظریه سبکهای یادگیری کلب است 11)(. از دیدگاه کلب، سبکهای یادگیری به روشهایی اشاره دارند که در آنها افراد مفاهیم، قوانین و اصول را به گونهای سازماندهی میکنند که آنان را در برخورد با موقعیتهای جدید هدایت میکند 11،13)(. در این نظریه چهار سبک یادگیری معرفی میشود که عبارتند از: الف( همگرا این سبک از ترکیب دو شیوه یـادگیری مفهوم سـازی انتزاعـی و آزمایشگـری فعـال ایجـاد میشود، ب( واگرا این سبک ازترکیب شیوههای یادگیری تجربه عینی و مشاهده تاملی ایجاد میشود، ج( جذب کننده این سبک از ترکیب دو شیوه یادگیری مفهوم سازی انتزاعی و مشاهده تاملی ایجاد میشود و د( انطباق یابنده این سبک از ترکیب شیوههای یادگیری آزمایشگری فعال و تجربه عینی ایجاد میشود) 14،31،7(.
از طرف دیگر McCrae و Costa در سال0991 ویژگیهای شخصیتی را به عنوان ابعاد تفاوتهای فردی در تمایل نشان دادن الگوهای پایدار فكر، احساس و عمل تعریف میکنند) 51(. برخی از محققین و صاحب نظران توجه به ویژگیهای شخصیتی یا به عبارتی تفاوتهای فردی را در فرآیند یادگیری بسیار مهم معرفی میکنند، برای مثال: Pornsakulvanich و همكاران مینویسند: عدم توجه به تفاوتهای فردی در آموزش و فرایند یادگیری، منجر به نتایج ناخوشایندی برای مدرسین و دانشجویان میگردد. دانشجویان ضمن از دست دادن علاقه به درس دچار سرخوردگی و افت تحصیلی میشوند و حتی این مسئله میتواند منجر به ترک تحصیل در میان دانشجویان گردد. مدرسان نیز با کلاس غیر جذاب و بی روح وبی انگیزه مواجه می گردند که می تواند به شدت اعتماد به نفس و علاقه به تدریس را در آنها سرکوب نماید) 61(.
با توجه به اهمیت توجه به سبکهای یادگیری و تفاوتهای فردی فراگیران در یادگیری، مرور بر متون نشان می دهد محققان زیادی در ایران و جهان) 1. 7. 11. 21. 41. 17(، تلاش کردهاند این متغیرها را در جوامع گوناگون فراگیران مورد بررسی و کنكاش قرار دهند و ارتباط بین ویژگی های شخصیتی با رویكردهای یادگیری را تبیین نمایند. دلیل گستردگی مطالعات صورت گرفته در این زمینه را به مانند برخی دیگر از محققین) 18-24( می توان به وابستگی ویژگیهای شخصیتی و سبکهای یادگیری افراد به زمینههای فرهنگی و اجتماعی جوامع مختلف نسبت داد. در تایید این ادعا مرور بر شواهد موجود نیز بیانگر همسو نبودن نتایج مطالعات صورت گرفته در این زمینهها است، برای مثال؛ در زمینه سبکهای یادگیری دانشجویان پرستاری نتایج برخی مطالعات، حكایت از شیوع بالاتر سبک یادگیری جذب کننده در میان این گروه از دانشجویان دارند) 22-20(. این درحالی است که مطالعه انجام شده توسط نجفی کلیانی نشان داد بیشترین سبک یادگیری دانشجویان پرستاری ،
بهداشت و اتاق عمل همگرا بوده است) 23( و بر اساس نتایج مطالعه رنجبر و اسماعیلی اکثر دانشجویان پرستاری دارای سبک انطباق یابنده و واگرا هستند) 42(.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

با عنایت به مطالب فوق و تاکید برخی دیگر از محققان و صاحب نظران این حوزه) 25،12( می توان ادعا کرد هنوزنمی توان به اظهار نظر قطعی در زمینه ی چگونگی ارتباط این عوامل با یكدیگر پرداخت و نیاز است مطالعات بیشتر در زمینه های فرهنگی اجتماعی متفاوت صورت گیرد. از طرف دیگر از آنجا که پیرو جستجوی محققین مطالعه حاضر، تا کنون مطالعه ای با هدف مشابه در زنجان و بر روی دانشجـویان ایـن استان در کـل و به شكـل اختصاصـی؛ دانشجویان دانشكده پرستاری و مامایی زنجان انجام نشده است. سئوالی که ایجاد میشود این است که ٌاولا دانشجویان دانشكده پرستاری و مامایی زنجان دارای چه ویژگیهای شخصیتی هستند و سبک یا سبک های یادگیری ترجیحی آنها چیست؟ در ثانی ارتباط بین این دو متغیر با پیشرفت تحصیلی آنها چگونه است؟ بر همین اساس این مطالعه با هدف بررسی ارتبـاط بین ویژگیهـای شخصیتی، سبکهـای یادگیـری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان در دانشكده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشكی زنجان انجام شد.
روش مطالعه


پاسخ دهید